De volgende 50 jaar

Ik heb getwijfeld of ik u zou lastigvallen met een samenvatting van alle bijdragen, maar het stellen van de vraag is het geven van het antwoord. Het absolute hoogtepunt (of zo u wilt, dieptepunt na het lezen van deze recensie) is wel de bijdrage van de bekende evolutiebiologie Richard Dawkins getiteld ‘Son of Moore’s Law’. Zijn betoog start met de vaststelling dat de prijs van DNA sequencing (het bepalen van baseparen in DNA) de afgelopen jaren revolutionair is gezakt. Kostte in 1970 het bepalen van een letter in de DNA code £ 1000 (wanneer gaan die eigenwijze engelsen een keer over op de euro), tegenwoordig is dat nog slechts £ 0,1. Dawkings vergelijkt deze ontwikkeling met de wet van Moore, die de spectaculaire ontwikkeling van computers beschrijft: iedere 18 maanden verdubbelt de rekenkracht. Dawkings heeft nu ook z’n eigen wet: de zoon van de wet van Moore. 

Dawkins doet een aantal boude uitspraken met betrekking tot de toepassing van deze kennis.De kennis van het menselijk DNA zal het mogelijk maken om in 2050 migraties van alle volkeren te reconstrueren. Van Vikingen tot Joden, we vallen allemaal door de mand in dit forensisch DNA onderzoek. In 2050 zal er een volledige kennis zijn van de fylogenetische boom. De kennis van deze boom (u voelt de analogie?) zal het onmogelijk maken om aan het feit van de evolutie te twijfelen. De geloofsbelijdenis van Dawkings gaat alsvolgt: ‘Omdat er uiteindelijk maar één ware boom van het leven is, het unieke patroon van evolutionaire vertakkingen dat waarlijk heeft plaats gevonden. Het bestaat. Het is in principe te kennen. We weten het nu nog niet helemaal, maar in 2050 zullen we het weten…’. Fossielen zullen overbodig worden. Er zijn nu nog wel enkele probleempjes, zoals het feit dat het DNA van paarden meer lijkt op dat van walvissen dan varkens, maar dat zal vroeger of later worden opgelost.

Natuurlijk wordt Jurassic Park werkelijkheid in Dawkings dromen. Vogels stammen af van de reptielen, dus we moeten eens stevig aan de slag gaan met kippen, die soms het restant van tanden zouden vertonen. Als het genoom van de chimpansee volledig bekend is moet het mogelijk zijn om door middel van een vergelijking met het menselijk genoom de gemeenschappelijke voorouder te reconstrueren. Dit dier, de zogenaamde ‘missing link‘ zou 5 tot 8 miljoen jaar in Afrika geleden geleefd hebben. Dawkings komt nu echt op dreef. Waarom brengen we Lucy, een bekende fossiele mensaap niet tot leven met behulp van een menselijke eicel? Dan zijn we ook verlost van het irritante gebrek aan (uitgestorven?) evolutionaire tussenvormen tussen de mens en de chimpansee. Niet langer worden we gehinderd door een menselijke kijk op moraal en politiek. Hoewel Dawkins vreest dat er 2050 nog steeds theologen zijn vraagt hij zich af waarom Lucy niet als een mens beschouwd kan worden. Volgens Dawkins een absurde vraag, die gelijk staat aan de apartheid. Je moet maar durven. De prolife beweging kan wel inpakken.

Ook al komt nog geen 10% uit van wat Dawkins voorspelt: het blijft een angstaanjagend perspectief. Bedenk dat we hier te maken hebben met wetenschappers die openlijk uitkomen voor hun agenda. Er zijn ook wetenschappers die het stiekum denken en doen. Hoe kunnen we als maatschappij ooit tot een gecontroleerde regelgeving komen voor deze ontwikkelingen? Want de wetenschap vindt uit maar levert er geen handleiding bij, of het moet zijn dat alles wat kan ook mag. André Rouvoet van de Christenunie schreef enkele jaren geleden een boekje gericht aan zijn collega’s in de Tweede Kamer, waarin hij de vraag stelde waar algemeen geaccepteerde waarden en normen op gebaseerd zijn. Het lijkt erop dat veel politici zich laten leiden door wat op het moment politiek correct is. Erger nog, politici lopen vaak achter de actualiteit aan. De geschetste nieuwe ontwikkelingen in de wetenschap vragen om een gefundeerde wereldbeschouwing, die niet bepaald wordt door de waan van de dag. Want het is te vrezen dat wat nu als weerzinwekkend beschouwd wordt over 50 jaar wel eens heel gewoon is.